Trang Chủ Hòa Bình là kết quả của Công Lý và Tình Liên Đới (Is 32,17; Gc 3,18; Srs 39) - Peace As The Fruit Of Justice and Solidarity Quà tặng Tin Mừng
Bác sĩ Ng Tiến Cảnh, MD.
Bài Viết Của
Bác sĩ Ng Tiến Cảnh, MD.
SỰ LỚN MẠNH CỦA VƯƠNG QUỐC THIÊN CHÚA
THIÊN CHÚA PHÒ SỰ SỐNG HAY THÍCH LỰA CHỌN? PRO-LIFE HAY PRO-CHOICE?
TÌNH TRẠNG VÔ THẦN Ở KOA KỲ tốt hay xấu?
LỄ MÌNH VÀ MÁU THÁNH CHÚA KITO (CORPUS CHRISTI)
THIÊN CHÚA BA NGÔI
NHÌN GIÁO HỘI QUA CHÚA THÁNH THẦN
SỰ SỐNG CON NGƯỜI CÓ TỪ LÚC NÀO?
LỄ THĂNG THIÊN HOÀN THÀNH GIẤC MƠ TIN MỪNG
HÃY LÀM BẠN VỚI CHÚA GIESU
SỰ SỐNG, NIỀM TIN VÀ TỰ DO CỦA NGƯỜI CÔNG GIÁ
TƯƠNG LAI NƯỚC MỸ
CÂY NHO VÀ CÀNH NHO
CHÚA CHIÊN LÀNH
TỪ NGÔI MỘ TRỐNG ĐẾN CON ĐƯỜNG EMMAUS
TẠI SAO LẠI LÀ LÒNG CHÚA THƯƠNG XÓT
LỄ VƯỢT QUA VÀ BÁNH KHÔNG MEN
CHÚA GIESU PHỤC SINH
KHỔ NẠN CỦA CHÚA KITO
SỰ ÁC TỪ ĐÂU ĐẾN VÀ NÓ SẼ KẾT THÚC THẾ NÀO?
“NÀY TÔI ĐÂY LÀ TÔI TỚ CHÚA”
DIỆN MẠO CHÚA GIÊSU KITÔ
TÔI TIN, CHÚNG TÔI TIN: PHẢN ỨNG KHI GẶP NGUY KHỐN
BÀI HỌC NICODEMO (1)
NHÀ TA LÀ NHÀ CẦU NGUYỆN
NHỮNG ĐỈNH NÚI GHI DẤU ƠN CỨU CHUỘC
TÔI ĐÃ XỨNG ĐÁNG là CON CHÚA CHƯA?
SA MẠC VÀ CUỘC ĐỜI
Hãy nhớ “Ngươi là tro bụi sẽ trở về với tro bụi”
YÊU CHÚA THÌ KHÔNG SỢ
CHÚA CHỮA CƠN SỐT CUỘC ĐỜI
LỄ DÂNG ĐỨC GIESU TRONG ĐỀN THÁNH
UY QUYỀN CỦA LỜI CHÚA
HÃY GIỮ VỮNG NIỀM TIN
CUỘC SỐNG ĐỨC TIN
ĐỂ TRỞ THÀNH MÔN ĐỆ CHÚA
TÍNH ĐẶC THÙ CỦA PHÉP THANH TẨY (LỄ CHÚA GIESU CHỊU PHÉP RỬA)
LỄ BA VUA HAY LỄ HIỂN LINH
ĐỨC MARIA LÀ MẸ THIÊN CHÚA
NGÔI LỜI - LOGOS - VERBUM - WORD
GIUSE: NGƯỜI CHA GƯƠNG MẪU TRONG GIA ĐÌNH
LỄ VƯỢT QUA VÀ BÁNH KHÔNG MEN


Nguyễn Tiến Cảnh

 

Hàng triệu người trên thế giới mừng lễ Phục Sinh, kỷ niệm ngày Chúa Giesu Kito sống lại. Trái lại, Chúa Giesu chẳng bao giờ mừng lễ Phục Sinh, nhưng Ngài mừng Lễ Vượt Qua và Lễ Bánh Không Men. Bạn biết thế nào là bánh không men trong bữa tiệc được nói trong Kinh Thánh? Đối với người Kito Giáo thì những ngày này nói lên những ý nghĩa thực sự gì?

Đối với đa số người Việt Nam chúng ta, bánh là món bất ngờ trong những bữa ăn hàng ngày. Đối với người Âu Mỹ thì bữa ăn lại chủ tâm vào thịt, bột nhồi, salad nếu không nói là ăn sandwich hay hamburger. Bánh mì thì là chuyện tính sau. Điều này lại không hợp với văn hóa Trung Đông vào thời Kinh Thánh.

Việt Nam chúng ta nói riêng, Á Đông nói chung, khi ngồi vào bàn ăn, mỗi người đều phải có chén cơm trước mặt rồi mới bắt đầu bữa và lấy thức ăn. Bữa ăn của người Israel cổ đại thì khác, bánh mì là món phải có. Cả gia đình bạn bè tụ họp lại ngồi trên một tấm thảm trải trên sàn nhà để cùng nhau dùng bữa. Mỗi người véo một miếng bánh mì từ một ổ bánh nhỏ hay dài tròn rồi dùng nó như một cái muỗng để xúc thức ăn trong những món ăn đặt trên bàn ăn. Vì vậy Kinh Thánh thường nói về những bữa ăn gọi là “bẻ bánh”.

Vào thời đại La Mã thì cái divan là một cái bàn thấp được thay thế cho cái thảm, nhưng bữa ăn và các món ăn thì căn bản không thay đổi mà vẫn giống nhau.

Bánh được làm bằng nhiều loại hạt khác nhau như hạt lúa mì, lúa mạch, kê hay đậu…Những ngũ cốc này được xay thành bột rồi trộn với nước, nhào nặn thành những cục bột dài ngắn to nhỏ tùy ý. Tùy nơi cư ngụ hay gia đình giầu có, bánh được nung bằng cát nóng hay bằng lửa để trên cái vỉ trong những lò mặt phẳng bằng đá, hoặc trong lò làm bằng đồng, sắt hay thường là đất sét.

Cách làm dậy bột, tức tiến trình làm cho bánh phồng lên thì thật tuyệt vời. Chất men làm dậy bột khiến bánh phồng lớn vì nó tạo ra những hạt khí bên trong cục bột biến cục bột từ nhỏ thành một ổ bánh lớn. Chất dậy bột này thấm vào toàn thể cục bột lớn đến khi toàn thể lố bánh phồng lớn đều. Chỉ cần một lượng nhỏ chất dậy bột là có thể làm một cục bột nhỏ trở thành thật lớn. Lửa trong lò cũng làm cho những hạt khí lan nhanh trong cục bột và làm bột mau chín.

Ngày nay, người ta thường dùng Baking soda hay men, nhưng đó không phải là trường hợp chúng ta nói ở đây. Vì bánh mì được làm hàng ngày, nên cách dễ dàng nhất là trộn men vào bột và để dành một nắm cho ngày mai. Nắm bột này sẽ trộn vào cục bột mới và để cho nó dậy men trên toàn thể lố bánh.

Người Do Thái thời cổ đại theo Kinh Thánh, mừng Lễ Vượt Qua hàng năm vào mùa Xuân và một lễ khác 7 ngày sau đó là lễ Bánh Không Men. Ngay trước khi người Do Thái được giải thoát khỏi ách nô lệ ở Ai Cập nhờ những phép lạ, thì Thiên Chúa đã truyền cho họ không được ăn bánh có men trong suốt tuần lễ này (Xh 13:3-10).

Mừng những lễ này có ý nghĩa gì đối với chúng ta ngày nay là những Kito hữu?

 

HÃY GIỮ NGÀY LỄ

Nhiều người nghĩ rằng người Kito Hữu phải sống theo giáo huấn trong Tân Ước, không phải theo luật lệ ghi trong Kinh Thánh của người Do Thái.

Họ quên rằng chỉ có những Sách Thánh đã có sẵn cho các tông đồ và Giáo Hội ở thế kỳ I dùng là những thứ mà hiện nay chúng ta gọi là Cựu Ước. Vì thánh Phaolo đã nói với Timothy về những sách này như sau: “….Và từ thời thơ ấu, anh đã biết Sách Thánh, sách có thể dạy anh nên người khôn ngoan để được ơn cứu độ, nhờ lòng tin vào Đức Ki-Tô Giesu. Tất cả những gì viết trong Sách Thánh đều do Thiên Chúa linh hứng, và có ích cho việc giảng dạy, biện bác, sửa dạy, giáo dục để trở nên công chính. Nhờ vậy, người của Thiên Chúa nên thập toàn, và được trang bị đầy đủ để làm mọi việc lành” (2Tm 3:15-17).

Thánh Phaolo cũng đã nhắc nhở Timothy hãy nhớ điều mà anh ta đã được dạy dỗ về Cựu Ước lúc còn trẻ. Trong bối cảnh này thật chẳng khó khăn gì để hiểu tại sao Giáo Hội Tân Ước sơ khai/tiên khởi mừng Lễ Vượt Qua và Lễ Bánh Không Men. Lời Thiên Chúa mạc khải đã nói với họ!

Hãy để ý đến những lời thánh Phaolo viết cho cộng đoàn giáo hội không phải Do Thái trong thư gửi tin hữu Corinto (1Cr 5:6-7): “Lý do khiến anh em vênh vang chẳng đẹp đẽ gì! Anh em không biết rằng chỉ một chút men cũng đủ làm cho cả khối bột dậy lên sao? Anh em hãy loại bỏ men cũ để trở thành bột mới, vì anh em là bánh không men. Quả vậy, Đức Kito đã chịu hiến tế làm chiên lễ Vượt Qua của chúng ta.”

Trong bối cảnh mà thánh Phaolo viết cho tín hữu Corinto, ngài dùng chữ “men” như một biểu tượng về sự kiêu hãnh, tự cao tự đại, khoe khoang của con người. Ngài đã hiểu rõ tiến trình làm dậy men và áp dụng nó vào hoàn cảnh và điều kiện của con người. Trong câu 2 ngài đã nói với giáo dân Corinto là “họ phồng lên/ dậy lên”. Nên nhớ là nhồi men vào bột rồi bột phồng lớn lên là chỉ do những “bọt khí phù du” mà thôi. Ngày nay người ta ám chỉ những kẻ kiêu ngạo, chỉ lo đưa mình lên, coi mình là quan trọng và hơn người là những kẻ “đầy bọt khí”. Một khi bọt xì là hết chẳng còn gì sót lại.

Bây giờ chúng ta nghe kỹ câu 8: “Do đó chúng ta hãy giữ ngày lễ, đừng lấy men cũ, men hiểm độc, gian tà và hung ác, nhưng hãy lấy bánh không men là lòng chân thật, tinh tuyền mà ăn mừng đại lễ”. Thánh Phaolo muốn nói về đại lễ gì? Dĩ nhiên ngài ám chỉ lễ Bánh Không Men, là lễ mà những Kito hữu dân ngoại thời đó đã ăn mừng (c.7-8).

 

Ý NGHỈA BÁNH CỦA CHÚA GIESU

Chúa Giesu Kito dùng cách nói ‘dậy men’ như một biểu tượng của những giảng huấn sai lầm. Ngài nói với các môn đệ: “Anh em phải cẩn thận, phải coi chừng men Pharisieu và Sadoc….Tại sao anh em lại không hiểu rằng Thầy chẳng có ý nói về bánh, khi Thầy nói: Anh em phải coi chừng men Pharisieu và Sadoc” (Mt 16: 6, 11). Lúc đó họ mới nhận ra là Chúa có ý nói về giảng huấn của nhửng nhóm tôn giáo này (c. 12).

Qua những lời của Chúa Giesu và thánh Phaolo, chúng ta thấy kiểu nói “làm dậy men” có thể dùng như một biểu tượng lan truyền sự suy đồi và kiêu hãnh dẫn đưa tới giáo huấn sai lầm và tội lỗi…mà thánh Phaolo ám chỉ là tính gian tà hiểm độc…

Vào một dịp khác, một nhóm lãnh đạo tôn giáo Do Thái đến gần Chúa Giesu và yêu cầu Chúa làm một điều gì chứng minh Ngài là do Thiên Chúa sai đến. Họ nhắc đến thời kỳ Thiên Chúa ban cho dân Do Thái bánh Manna, loại “bánh từ trời xuống” (Xh 16:4).

Chúa Giesu cắt nghĩa bánh manna đã nói trước kia theo nghĩa tinh thần: “Đoạn Chúa Giesu nói với họ: Thật, Ta bảo thật các ông, không phải ông Mosê đã cho các ông ăn bánh bởi trời đâu, mà chính là Cha Ta cho các ông ăn bánh bởi trời, bánh đích thực, vì bánh Thiên Chúa ban là bánh từ trời xuống, bánh đem lại sự sống cho thế gian.’ Bấy giờ họ nói với Ngài, ‘Thưa Thầy, xin ban cho chúng tôi bánh đó luôn luôn’. Và Chúa nói với họ, ‘Ta là bánh trường sinh. Ai đến với ta thì sẽ không bao giờ đói, và ai tin vào Ta thì sẽ chẳng bao giờ khát’”(Ga 6:32-35).

Chúa Giesu quả thật đã xác định Ngài là “bánh trường sinh”. Ngài còn nói ‘Nếu anh ăn bánh này anh sẽ sống muôn đời’ (c.50-51,58). Như đã nói ở trên, thánh Phaolo tông đồ cũng đã liên hệ Lễ Vượt Qua với lễ Bánh Không Men; Chúa Giesu Kito là hiến tế hy sinh trong lễ Vượt Qua thời Tân Ước. Ngài đã gọi Ngài là Bánh trường sinh.

 

MÁU VÀ THỊT CHÚA KITO LÀ CỦA NUÔI DƯỠNG HÀNG NGÀY

Đoạn Chúa Giesu đã nói một câu làm họ rối mù chẳng hiểu gì:

“Thật vậy, tôi bảo thật các ông, nếu các ông không ăn thịt và uống máu Con Người, các ông sẽ không có sự sống. Bất cứ ai ăn Thịt Tôi và uống Máu Tôi thì được sống muôn đời, và tôi sẽ cho người ấy sống lại vào ngày sau hết. Vì thịt tôi thật là của ăn và máu tôi thật là của uống.

“Ai ăn thịt tôi và uống máu tôi thì kẻ đó ở trong tôi, và tôi ở trong kẻ đó. Như Chúa Cha là đấng hằng sống đã sai tôi, và tôi sống nhờ Chúa Cha thế nào thì kẻ ăn tôi cũng sẽ nhờ tôi mà được sống như vậy. Đây là bánh đến từ trời –không phải như cha ông các ngươi ăn bánh manna, và đã chết. Ngược lại, kẻ nào ăn bánh này thì sẽ sống muôn đời” (Ga 6: 53-56).

Chúa Giesu đã ám chỉ gì trong những xác quyết này của Chúa? Có phải Chúa thực sự có ý nói kẻ nào ăn Thịt Ngài và uống Máu Ngài thì sẽ sống muôn đời? Xác định này đã đụng chạm đến nhiều người (c. 60-61,66); tuy nhiên Chúa đã không cố ý cắt nghĩa về Chúa lúc đó mà là nói rằng Lời Chúa là thần khí và là sự sống (c.63). Và Chúa cũng đã thể hiện nhiều hơn nữa vào đêm trước khi Chúa chịu chết.

Chúa Giesu, vào những ngày giờ cuối cùng, cũng đã tụ họp 12 môn đệ lại để mừng một lễ gọi là Bữa Tiệc Ly. Thực ra đó là Lễ Vượt Qua, trong đó Chúa Giesu chịu đau khổ và chịu chết. Trong bữa cơm này, Ngài đã cắt nghĩa nhiều hơn về những điều mà Ngài ám chỉ trong những xác quyết trước của Ngài về ăn thịt và uống máu Ngài:

Và khi họ ăn, Chúa Giesu cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng rồi bẻ ra, trao cho các môn đệ và nói ‘Anh em cầm lấy mà ăn, đây là Mình Thầy’. Đoạn Chúa cầm lấy chén, dâng lời tạ ơn, trao cho các môn đệ và nói: ‘Tất cả anh em hãy uống chén này, vì đây là Máu Thầy’, máu giao ước đổ ra cho muôn người được tha tội’”(Mt 26:26-28).

Vậy chúng ta phải nhận sự hy sinh của Chúa Giesu, tức sự đau khổ và cái chết của Ngài thay cho chúng ta. Đồng thời hãy nhớ lại lời thánh Phaolo nói ‘bánh không men biểu hiện cho lòng chân thành và sự thật’. Chúa Giesu là Sự Thật (Ga 14:6). Chúa Giesu là Lời Thiên Chúa làm người. Sống vào Ngài tức đặt chân giá trị ý nghĩa cuộc hy sinh của Ngài cùng với những giảng huấn và cách sống của Ngài như đã diễn tả trong toàn thể Thánh Kinh, trong đời sống nội tâm/tâm linh của mình.

 

PHẢI MỪNG NHỮNG NGÀY LỄ TÔN GIÁO NÀO?

Như chúng ta đã biết, Tân Ước cho thấy Chúa Giesu là con chiên Thiên Chúa của Lễ Vượt Qua thực sự (1Cr 5:7). Vậy tại sao quá ít người Kito hữu hiện nay ăn mừng Lễ Vượt Qua và tiếp theo là Lễ Bánh Không Men?

Ngay cả thế giới Tây Phương, tấm lịch tôn giáo hiện nay họ lấy ở đâu ra mà có? Giáo Hội của Tân Ước đã không mừng lễ Phục Sinh. Ngay cả danh xưng Phục Sinh cũng có từ thời các thần của dân ngoại cổ đại, cũng như hầu hết bất cứ một từ điển bách khoa chính xác nào cũng sẽ cho thấy như vậy. Những con thỏ Phục Sinh, những quả trứng sơn xanh đỏ đều có nguồn gốc từ các nghi lễ cầu xin có nhiều con cháu của thời thượng cổ nhưng lại chẳng có gì để làm với cái chết khổ nạn và sống lại từ cõi chết của Chúa Giesu Con Thiên Chúa.

Tại sao lại như vậy? Tại sao lại có nhiều người trong Cộng Đồng Kito Giáo không biết, hay chẳng có một ý niệm gì cả về cuộc tử nạn và Phục Sinh của Chúa Kito, những ngày thánh được miêu tả trong Kinh Thánh, mà chính Chúa Giesu và các tông đồ, và cả Giáo Hội Sơ Khai cũng ăn mừng cùng những Ngày Thánh đó?

Tại sao có nhiều người không biết hoặc bỏ qua những ngày lễ hội trong kinh thánh và thay thế bằng những ngày nghỉ mà nguồn gốc của chúng nằm ở xa xôi từ thời thượng cổ tối tăm không có kinh thánh? Chúng ta hãy giữ những ngày lễ mà Thiên Chúa đã ban truyền cho chúng ta trong Lời của Ngài!

 

Fleming Island, Florida

April 3, 2021

NTC

 

    

    

 

 

Tác giả: Bác sĩ Ng Tiến Cảnh, MD.

Nguyện xin THIÊN CHÚA chúc phúc và trả công bội hậu cho hết thảy những ai đang nỗ lực "chắp cánh" cho Quê hương và GHVN bay lên!