Trang Chủ Hòa Bình là kết quả của Công Lý và Tình Liên Đới (Is 32,17; Gc 3,18; Srs 39) - Peace As The Fruit Of Justice and Solidarity Quà tặng Tin Mừng

BBT CGVN YouTube
Thánh Kinh Công Giáo
Cầu nguyện bằng email
Hội Đồng Giám Mục VN
Liên Lạc

Văn Kiện Vatican 2

Lectio divina

Suy Niệm & Cầu Nguyện

Học Hỏi Kinh Thánh

Lớp KT Sr Cảnh Tuyết

Nova Vulgata

Sách Bài Đọc UBPT

LỜI CHÚA LÀ ÁNH SÁNG

GH. Đồng Trách Nhiệm

TAN TRONG ĐẠI DƯƠNG

Video Giảng Lời Chúa

Giáo Huấn Xã Hội CG

Tuần Tin HĐGMVN

Vụn Vặt Suy Tư

Giáo Sĩ Việt Nam

ThăngTiến GiáoDân

Bản Tin Công Giáo VN.

Chứng Nhân Chúa Kitô

Thánh Vịnh Đáp Ca

Phúc Âm Nhật Ký

Tin Vui Thời Điểm

Tin Tức & Sự Kiện

Văn Hóa Xã Hội

Thi Ca Công Giáo

Tâm Lý Giáo Dục

Mục Vụ Gia Đình

Tư Liệu Giáo Hội

Câu Chuyện Thầy Lang

Slideshow-Audio-Video

Chuyện Phiếm Gã Siêu

Các Tác Giả
  Augustinô Đan Quang Tâm
  Đinh Văn Tiến Hùng
  Ban Biên Tập CGVN
  Bác sĩ Ng Tiến Cảnh, MD.
  Bác Sĩ Nguyễn Ý-Đức, MD.
  Bùi Nghiệp, Saigon
  Bosco Thiện-Bản
  Br. Giuse Trần Ngọc Huấn
  Cursillista Inhaxiô Đặng Phúc Minh
  Dã Quỳ
  Dã Tràng Cát
  Elisabeth Nguyễn
  Emmanuel Đinh Quang Bàn
  Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền,OSB.
  EYMARD An Mai Đỗ O.Cist.
  Fr. Francis Quảng Trần C.Ss.R
  Fr. Huynhquảng
  Francis Assisi Lê Đình Bảng
  Gia Đình Lectio Divina
  Gioan Lê Quang Vinh
  Giuse Maria Định
  Gm Phêrô Huỳnh Văn Hai
  Gm. Giuse Đinh Đức Đạo
  Gm. Giuse Vũ Văn Thiên
  Gm. JB. Bùi Tuần
  Gm. Nguyễn Thái Hợp, op
  Gm. Phêrô Nguyễn Khảm
  Gs. Đỗ Hữu Nghiêm
  Gs. Ben. Đỗ Quang Vinh
  Gs. Lê Xuân Hy, Ph.D.
  Gs. Nguyễn Đăng Trúc
  Gs. Nguyễn Văn Thành
  Gs. Phan Văn Phước
  Gs. Trần Duy Nhiên
  Gs. Trần Văn Cảnh
  Gs. Trần Văn Toàn
  Hạt Bụi Tro
  Hồng Hương
  Hiền Lâm
  Hoàng Thị Đáo Tiệp
  Huệ Minh
  HY. Nguyễn Văn Thuận
  HY. Phạm Minh Mẫn
  JB. Lê Đình Nam
  JB. Nguyễn Hữu Vinh
  JB. Nguyễn Quốc Tuấn
  Jerome Nguyễn Văn Nội
  Jorathe Nắng Tím
  Jos. Hoàng Mạnh Hùng
  Jos. Lê Công Thượng
  Jos. Vinc. Ngọc Biển, SSP
  Joseph Vũ
  Khang Nguyễn
  Lê Thiên
  Lm Antôn Nguyễn Ngọc Sơn, HKK
  Lm Đaminh Hương Quất
  Lm. Anmai, C.Ss.R.
  Lm. Anphong Ng Công Minh, OFM.
  Lm. Anrê Đỗ Xuân Quế op.
  Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ
  Lm. Đan Vinh, HHTM
  Lm. Đỗ Vân Lực, op.
  Lm. G.Trần Đức Anh OP.
  Lm. GB. Trương Thành Công
  Lm. Giacôbê Tạ Chúc
  Lm. Gioan Hà Trần
  Lm. Giuse Hoàng Kim Đại
  Lm. Giuse Lê Công Đức
  Lm. Giuse Ngô Mạnh Điệp
  Lm. Giuse Trần Đình Thụy
  Lm. Giuse Vũ Thái Hòa
  Lm. Inhaxio Trần Ngà
  Lm. JB Nguyễn Minh Hùng
  Lm. JB Trần Hữu Hạnh fsf.
  Lm. JB. Bùi Ngọc Điệp
  Lm. JB. Vũ Xuân Hạnh
  Lm. Jos Đồng Đăng
  Lm. Jos Cao Phương Kỷ
  Lm. Jos Hoàng Kim Toan
  Lm. Jos Lê Minh Thông, OP
  Lm. Jos Nguyễn Văn Nghĩa
  Lm. Jos Phan Quang Trí, O.Carm.
  Lm. Jos Phạm Ngọc Ngôn
  Lm. Jos Tạ Duy Tuyền
  Lm. Jos Trần Đình Long sss
  Lm. Jos.Tuấn Việt,O.Carm
  Lm. Lê Quang Uy, DCCT
  Lm. Lê Văn Quảng Psy.D.
  Lm. Linh Tiến Khải
  Lm. Martin Ng Thanh Tuyền, OP.
  Lm. Minh Anh, TGP. Huế
  Lm. Montfort Phạm Quốc Huyên O. Cist.
  Lm. Ng Công Đoan, SJ
  Lm. Ng Ngọc Thế, SJ.
  Lm. Ngô Tôn Huấn, Doctor of Ministry
  Lm. Nguyễn Hữu An
  Lm. Nguyễn Thành Long
  Lm. Nguyễn Văn Hinh (D.Min)
  Lm. Pascal Ng Ngọc Tỉnh
  Lm. Pet. Bùi Trọng Khẩn
  Lm. Phêrô Phan Văn Lợi
  Lm. Phạm Văn Tuấn
  Lm. Phạm Vinh Sơn
  Lm. PX. Ng Hùng Oánh
  Lm. Raph. Amore Nguyễn
  Lm. Stêphanô Huỳnh Trụ
  Lm. Tôma Nguyễn V Hiệp
  Lm. Trần Đức Phương
  Lm. Trần Mạnh Hùng, STD
  Lm. Trần Minh Huy, pss
  Lm. Trần Việt Hùng
  Lm. Trần Xuân Sang, SVD
  Lm. TTT. Võ Tá Khánh
  Lm. Vũ Khởi Phụng
  Lm. Vĩnh Sang, DCCT
  Lm. Vinh Sơn, scj
  Luật sư Đoàn Thanh Liêm
  Luật sư Ng Công Bình
  Mẩu Bút Chì
  Mặc Trầm Cung
  Micae Bùi Thành Châu
  Minh Tâm
  Nữ tu Maria Hồng Hà CMR
  Nguyễn Thụ Nhân
  Nguyễn Văn Nghệ
  Người Giồng Trôm
  Nhà Văn Hương Vĩnh
  Nhà văn Quyên Di
  Nhà Văn Trần Đình Ngọc
  Nhạc Sĩ Alpha Linh
  Nhạc Sĩ Phạm Trung
  Nhạc Sĩ Văn Duy Tùng
  Phaolô Phạm Xuân Khôi
  Phêrô Phạm Văn Trung
  Phó tế Giuse Ng Xuân Văn
  Phó tế JB. Nguyễn Định
  Phùng Văn Phụng
  Phạm Hương Sơn
  Phạm Minh-Tâm
  PM. Cao Huy Hoàng
  Sandy Vũ
  Sr. Agnès Cảnh Tuyết, OP
  Sr. M.G. Võ Thị Sương
  Sr. Minh Thùy, OP.
  Têrêsa Ngọc Nga
  Tín Thác
  TGM. Jos Ngô Quang Kiệt
  TGM. Phaolô Bùi Văn Đọc
  Thanh Tâm
  thanhlinh.net
  Thi sĩ Vincent Mai Văn Phấn
  Thiên Phong
  Thy Khánh
  Thơ Hoàng Quang
  Tiến sĩ Nguyễn Học Tập
  Tiến Sĩ Tâm Lý Trần Mỹ Duyệt
  Tiến Sĩ Trần Xuân Thời
  Trầm Tĩnh Nguyện
  Trầm Thiên Thu
  Trần Hiếu, San Jose
  Vũ Hưu Dưỡng
  Vũ Sinh Hiên
  Xuân Ly Băng
  Xuân Thái
Nối kết
Văn Hóa - Văn Học
Tâm Linh - Tôn Giáo
Truyền Thông - Công Giáo
  Tâm Lý Giáo Dục
PHỤ HUYNH CẦN LÀM GÌ ĐỂ GIÚP CON EM KHI BỊ BẮT NẠT Ở TRƯỜNG


 

Trần Mỹ Duyệt

“Nhất quỷ nhì ma, thứ ba học trò”. Câu nói này hầu như ai cũng đã nghe và đã biết về ý nghĩa của nó. Tuổi trẻ mà không chút phá phách, nghịch ngợm không phải là tuổi trẻ. Nhưng lưu manh, côn đồ, du đãng, và bắt nạt lẫn nhau thì đó là những hành động không thể chấp nhận. Hậu quả của nó còn để lại một hiện tượng xã hội tồi tệ sau này, đó là: “Cá lớn nuốt cá bé!”

Một trong những cái làm căng thẳng nhất đối với một đứa trẻ là sức ép từ bạn bè “peer pressure”. Ai cũng có kinh nghiệm này khi còn là một trẻ em cắp sách đến trường, đặc biệt ở tuổi vị thành niên, và cả sau này khi đã bước chân vào cuộc sống với những giao tiếp xã hội. Hồi tưởng lại thời còn là những chú bé, cô bé cắp sách đến trường. Nỗi ám ảnh và kinh hoàng nhất là khi nghĩ đến cảnh bị bắt nạt, bị chê bai, bị coi thường, bị “đánh hội đồng”. Những kỷ niệm này đối với một số người còn được xem như một hiện tượng tâm lý Post-traumatic stress disorder (PTSD. Có thể nói, đây là một trong những thử thách lớn lao nhất và là một kinh nghiệm đắt giá nhất của tuổi trẻ, và của một đời người. Nói gì đến sức ép của bạn bè. Một là sống còn, là thuộc về một phe nhóm nào đó, hoặc bị chế diễu, xa tránh, khinh bỉ, hoặc bắt nạt. Trong cuộc khảo cứu của National Center for Educational Statistics, 2015, hầu hết 1 trong 4 học sinh (22%) báo cáo cho biết mình bị bắt nạt. [1] 

Chính xác hơn, tài liệu trích dẫn bao gồm Indicators of School Crime and Safety: 2019 [2] và the 2017 Youth Risk Behavior Surveillance System (Centers for Disease Control and Prevention) [3]  cho hay các học sinh từ 12-18 tuổi từng là nạn nhân của tình trạng bạo hành, bắt nạt dưới nhiều hình thức. Thí dụ, là nạn nhân của nói dối hoặc chê bai (13.4%). Bị chọc quê, khinh thường, chế nhạo, hoặc bị chê bai vì tên gọi. (13.0%).

Thống kê toàn cầu dựa theo the UNESCO Institute of Statistics:

-1/3 trẻ em trên thế giới bị bắt nạt.

-Thành phần nghèo là yếu tố chính bị bắt nạt tại những quốc gia giầu có.

-Những trẻ em thuộc gia đình di dân trong các quốc gia giầu có thường là nạn nhân của nạn bắt nạt so với các trẻ em bản xứ. [4]

Kết quả khảo cứu còn cho thấy, trẻ em bị bắt nạt thường không đạt thành quả tốt trong việc học hành. Các em luôn có thái độ nhút nhát trong lớp học nên bị chính các thầy cô nghi ngờ về khả năng học hành và ít được quan tâm, hoặc bị xếp đứng thấp trong nấc thang học vấn tại nhà trường. [5]

Trong thế giới văn minh hiện nay, một hình thức bắt nạt khác được phổ biến là dùng những phương tiện điện tử (cyberbullying) như phone, facebook, youtube, messenger, email để khủng bố. Theo National Crime Prevention Council (2021). Stop Cyberbullying Before it Starts, hơn ½ trường hợp bị bắt nạt như thế đã khiến các em trở nên bực tức, 1/3 cảm thấy đau đớn, và gần 15% sợ hãi . Có ít nhất 37% các em bị căng thẳng, dồn nén với online.  [6]

Đối với những người lớn tuổi, khi gặp những bất đồng, đối nghịch trong mối tương quan bạn bè đôi khi cũng khó lòng giải quyết huống hồ chi các em nhỏ. Phản ứng đầu tiên của các em là khóc, là bực tức, là chán học, là không muốn đến trường, hoặc đánh lộn. Nhiều trường hợp các em đã mang súng vào trường để thanh toán nhau.

Để tìm một số giải pháp giúp phụ huynh, và cũng để giúp các em đối phó với tệ nạn bắt nạt đang lan tràn trong các môi trường xã hội và học đường, theo cố vấn chuyên nghiệp hành nghề trị liệu và học đường, cũng là tác giả, Phyllis L. Fagell [*] sau đây là một số hướng dẫn và gợi ý chuyên môn: [7]

 

1.Con không muốn có bạn. 

Trong khi trò truyện với con cái, phụ huynh cần để ý đến thái độ của các em, đặc biệt, trong quan hệ bạn bè. Có một lúc nào đó, con em mình sẽ nói với mình rằng, “Con không thích chơi với bạn bè. Con không thích có bạn”. 

Phụ huynh nghĩa sao khi nghe con mình tâm sự như thế? Theo nhà tâm lý học Eileen Kennedy-Moore, khi gặp những hoàn cảnh ấy, phụ huynh phải tìm cách giải thích cho con mình rằng, bạn bè đôi khi làm mình khó chịu, phiền phức, nhưng sống trên đời “không ai là một hòn đảo” (Thomas Merton), và vì thế chúng ta cần bạn. Quan trọng là bạn tốt hay bạn xấu.

Không muốn có bạn có thể là một cách diễn tả tâm lý cô độc, phản xã hội, hoặc có thể nó đến từ kinh nghiệm bị bắt nạt mà em không nói ra. 

Phụ huynh cũng cần cắt nghĩa cho con mình biết, dĩ nhiên không phải ai cũng là bạn, nhưng quanh ta có ít nhất một, hai, hoặc ba người mà mình cảm thấy dễ gần, dễ tâm sự, có thể chia sẻ và giúp đỡ nhau. Đó là hình ảnh những người bạn mà mình cần phải có trong cuộc sống.     

 

2.Bạn làm con khó chịu. 

Bạn bè dù thân thiết đôi lúc cũng làm ta khó chịu. Khi con bạn hỏi bạn: “Bố mẹ nghĩ thế nào về những tính chất tốt của một người bạn, một người quen, hoặc một người lạ?” Dựa vào câu hỏi này, phụ huynh có thể giúp con mình tự đặt thứ tự và giá trị những gì mà em vừa hỏi. Chính câu trả lời của em, sẽ giúp em hiểu bạn tốt khác với người quen tốt, và người lạ tốt như thế nào, và ở những điểm nào. Thí dụ, người bạn tốt là người có mặt khi ta cần. “Friend in need, friend indeed”. 

Người bạn xấu là người:

“Còn bạc, còn tiền còn đệ tử.
Hết cơm, hết rượu hết ông tôi”.

(Thói Đời. Nguyễn Bỉnh Khiêm) 

Phụ huynh cũng nên cho con cái biết thêm rằng trong số bạn tốt của mình đôi lúc cũng hành động “nóng nảy” hoặc “bốc đồng” thái quá. Ngược lại, đôi lúc lại tỏ ra “hời hợt, lạnh lùng”. Không phải lúc nào bạn cũng phải niềm nở, và lúc nào cũng dễ chịu với ta. Nhưng chắc một điều, đã là bạn tốt thì dù nóng nảy hoặc lạnh lùng, những cách biểu lộ tình cảm ấy không hẳn mang ý nghĩa là không thương ta, nhưng đó chỉ là cá tính của mỗi người trong mỗi hoàn cảnh. Dạy con thẳng thắn nói với bạn: “Tôi không thích thái độ của bạn. Tôi cần sự tôn trọng của bạn”. Hoặc: “Bạn nóng nảy và thái quá. Tôi không hài lòng với lối cư xử này”. 

Có những người bạn mà chúng ta chơi với nhau trong lớp, nhưng cũng có những người bạn mà chúng ta cần đến khi phải đối phó với những va chạm gặp phải trong giao tiếp xã hội. Bạn bè của tuổi trẻ thay đổi cũng giống như chính các em thay đổi. Người bạn lúc này có thể làm mình khó chịu, nhưng ở vào thời điểm khác lại là một người tốt, rất nhiệt tình với ta. Ca dao Việt Nam có câu: “Giầu vị bạn. Sang vì vợ”.    

 

3.Bạn bè con loại và không chơi với con. 

Vào một buổi chiều sau khi tan học, con của bạn nói với bạn bằng một thái độ bực tức: “Con muốn tham gia vào nhóm với các bạn mà chúng nó không muốn con tham dự.” Hoặc: “Trong nhóm chơi với nhau, con bị loại ra khỏi không cho ngồi chung với chúng tại bàn ăn trưa.” Bạn làm gì để giúp con có một giải đáp thỏa đáng? 

Trong trường hợp ấy, bạn có thể nói với con mình rằng, tình cảm của tuổi trẻ cũng như bất cứ ai được dựa trên sự thu hút tự nhiên như một hỗn hợp hóa học (chemical compounds). Trong khoa học, sự thu hút và hấp dẫn mỗi người chúng ta được ví như hấp lực của nam châm, một cách tự nhiên không gượng ép. Tìm chọn một số bạn mà mình bị thu hút, cũng như họ cảm thấy bị thu hút là một nhu cầu cần thiết, một yếu tố tâm lý và xã hội. 

Phụ huynh nên giải thích và không nên cưỡng ép con mình phải chấp nhận thành một thành phần nào trong nhóm, nhưng phải tìm hiểu cảm xúc của con. Nếu con của mình là con trai, phụ huynh nên để ý đến điều này: “Thế giới của con trai được xây dựng trên hệ thống đẳng cấp”. Trong nhóm bọn chúng biết ai là đại ca, và biết mình phải làm gì để trở thành một thành phần trong sinh hoạt chung.

 

4.Làm gì để hóa giải xích mích. 

Nếu con bạn đến xin bạn giúp hòa giải tranh chấp giữa nó và một đứa bạn, điều trước hết bạn cần hỏi nó là: “Chuyện này xảy ra lúc nào?”  Nếu con bạn trả lời: “Năm tháng trước đây”, thì điều bạn nên làm là khuyến khích con hãy bỏ đi quá khứ mà nhìn về tương lai. Thời gian năm tháng cũng dài đủ để hóa giải một bất hòa.

Theo tâm lý, chúng ta đừng để cho mình sống với những bất hòa của quá khứ. Cần nhìn về phía trước, và chấp nhận rằng trong mọi sinh hoạt chung cái khó là làm sao để giữ mối giây liên lạc, hòa khí được lâu dài và bền chặt. Một trong những nguyên tắc ấy là “bất đồng nhưng không bất hòa.” Mình có thể không đồng ý với nhau điều này điều khác. Có thể tranh cãi phải trái về một vấn đề, nhưng không vì vậy mà trở nên đối đầu, trở thành thù địch.   

Học để buông bỏ quá khứ là điều quan trọng. Quan trọng nhất là đừng bỏ đi hạnh phúc của chính mình. “Nếu đời cho ta một trái chanh, hãy dùng nó để vắt một ly chanh đường” (Elbert Hubbard?)

 

5.Con của bạn thường xuyên gây sự với bạn bè. 

Nhưng nếu con của bạn là người hay gây sự với bạn bè thì sao? Đây là một kinh nghiệm khó giải quyết. Nếu con bạn là người hay gây sự và luôn luôn bắt đầu các cuộc cãi vã, đánh lộn, thì người làm cha mẹ trong trường hợp này là phải giúp nó biết trầm lại, tránh nóng nảy bằng cách lấy mình làm thú dụ, kể lại cho nó nghe kinh nghiệm nóng nảy của chính mình và những thất bại từ đó gây ra.

Tiếp đến từ từ phân tích cho con mình biết lý do tại sao lại xảy ra những chuyện đó? Cái gì khiến cho tình cảm trở nên căng thẳng và cần thiết phải đánh lộn hoặc cãi vã? Lắng nghe câu chuyện của con, không la mắng hoặc trách con, nhưng cũng không ủng hộ và khuyến khích con về thái độ này. Giải thích cho con câu nói của ông bà xưa: “Chưa đánh được người mặt đỏ như vang. Đánh được người mặt vàng như nghệ”.  Trong lúc hung hăng, hống hách, coi mình như đại ca, tự cho mình hơn người, tâm lý tự tôn khiến mặt mình khơi khơi tự đắc, sắc mặt hồng hào, tươi tỉnh. Nhưng khi thất thế sa cơ, hoặc vướng vào lao lý, tù tội vì ẩu đả, chém giết người lúc đó đối đầu với pháp luật sắc mặt sẽ chuyển biến vàng vọt, ủ rũ.

Đối với những đứa trẻ láo cá, hung hăng con bọ xít, ưa gây sự và đánh lộn, thái độ của phụ huynh và lối sống của họ ảnh hưởng nhiều hơn là những lời khuyên nhủ, đe nẹt, hoặc hình phạt.    

Tóm lại, dưới cái nhìn tâm lý giáo dục, để giúp con cái vượt qua những khó khăn trước tệ nạn bắt nạt ở học đường hoặc bị sai khiến, lợi dụng trong môi trường xã hội sau này, điều cần phụ huynh nên làm là tập cho con thái độ tự tin và trưởng thành ngay từ còn nhỏ. Trong gia đình hãy khuyến khích các con biết nêu lên câu hỏi, biết trả lời có hoặc không bằng những ý kiến và lập trường của chính các em. Cha mẹ không nên lấy quyền mình để “cả vú lấp miệng em”, để ra lệnh, trấn át hay áp đặt trên con cái làm chúng sợ hãi, khúm núm hoặc miễn cưỡng phải vâng lời. Chửi bới, đánh phạt, bỏ đói, khủng bố tinh thần con đều không phải là những hành động giáo dục, cũng không phải là cách thức cha mẹ cho rằng vì thương mà “cho roi, cho vọt”.

“Fight or fly” (chiến hoặc đàm) là một trong những nguyên tắc sống của con người tự tin và tự chủ. Nó khác với cách hành xử “mềm nắn, rắn buông” của những kẻ chỉ biết lợi dụng và khai thác sự yếu mềm, nhược điểm của người khác. Con em mình chỉ có thể bị bắt nạt khi chúng tự ty, mặc cảm, không dám đối diện với sự thật nên chấp nhận để mình bị bắt nạt. Sau này khi lớn lên vào đời, thái độ sống ấy vẫn luôn là một quan niệm thua thiệt trong cái xã hội “cá lớn nuốt cá bé”.

*Phyllis L. Fagell, một cố vấn chuyên nghiệp với bằng hành nghề trị liệu tại Bethesda, Maryland, cố vấn học đường tại Sheridan School ở Washington, DC, và tâm lý gia trị liệu tại the Chrysalis Group. Tác phẩm của bà với tựa đề “Middle School Matters” và tác phẩm sắp xuất bản là “Middle School Superpowers”. 

 ____________

 

Tài liệu tham khảo:

 

1. https://www.pacer.org › bullying › info › stats

2. https://nces.ed.gov/pubs2020/2020063.pdf

3. https://www.cdc.gov › mmwr › volumes

4. https://www.stopbullying.gov/resources/facts

5. publicschoolreview.com

https://www.publicschoolreview.com › blog › how-does-..

6. webpurify.com

https://www.webpurify.com › blog › cyberbullying-statis..

7. How parents can help kids overcome five common friendship hurdles

https://www.cnn.com/2023/04/24/health/children-friendship-problems-wellness/index.html

 

Tác giả:  Tiến Sĩ Tâm Lý Trần Mỹ Duyệt

Nguyện xin THIÊN CHÚA chúc phúc và trả công bội hậu cho hết thảy những ai đang nỗ lực "chắp cánh" cho Quê hương và GHVN bay lên!